Wat is het verschil tussen WordPress.com en WordPress.org?

WordPress.org is de gratis software die je zelf installeert op je eigen hosting. WordPress.com is een bedrijf dat die software voor je draait, met hosting, updates en beheer inbegrepen.

De software eronder is in de kern dezelfde. Het verschil zit in wie de sleutels heeft: bij .org bepaal jij wat er op de server gebeurt, bij .com bepaalt de aanbieder wat je pakket toestaat.

Waarom er twee sites met dezelfde naam zijn

De verwarring is historisch en niemand heeft hem ooit opgeruimd.

WordPress verscheen in 2003 als gratis programma om een weblog mee bij te houden, gemaakt door Matt Mullenweg en Mike Little. Het staat onder de GPL, een licentie die iedereen het recht geeft de code te gebruiken, aan te passen en door te geven.

In 2005 richtte Mullenweg het bedrijf Automattic op en startte WordPress.com: dezelfde software, maar dan gehost, zodat je alleen nog een account hoefde aan te maken. In 2010 kwam er een stichting, de WordPress Foundation, die het merkrecht op de naam kreeg.

Sindsdien bestaan er dus twee dingen met bijna dezelfde naam. Wie "WordPress" intikt in een zoekmachine komt vaak eerst bij het bedrijf uit en denkt dat dat het is. Daar begint het misverstand waar ik ondernemers het vaakst mee zie zitten.

WordPress.org: de software die je zelf draait

Je regelt webhosting, zet WordPress erop en bent daarna de baas over alles. Bij vrijwel elke Nederlandse hostingpartij staat de installatie in een paar klikken klaar.

Elk thema en elke plugin mag, je mag de code aanpassen, je mag je eigen advertenties plaatsen, en je komt bij de database en bij de bestanden. Bevalt je hostingpartij niet, dan neem je de hele site mee zonder hem opnieuw te bouwen.

Daar staat tegenover dat updates, back-ups, beveiliging en het oplossen van storingen jouw verantwoordelijkheid worden. WordPress voert kleine beveiligingsupdates sinds 2013 zelf uit en kan sinds versie 5.5 uit 2020 ook plugins en thema's automatisch bijwerken. Dat is prettig en het vervangt geen beheer, want juist een automatische update kan iets breken zonder dat je het merkt.

Dit is de variant waar vrijwel alle zakelijke sites op draaien, en waar dit hele kennisbankonderwerp meestal over gaat.

WordPress.com: de dienst die het voor je draait

Je maakt een account aan en begint met schrijven. Geen server, geen updates, geen back-ups instellen, geen certificaat regelen.

Op het gratis pakket krijg je een adres met wordpress.com erachter, een beperkte themakeuze, en advertenties van het platform op je pagina's waar jij niets aan verdient. Je kunt geen plugins installeren en geen eigen thema uploaden.

De betaalde pakketten halen die beperkingen stap voor stap weg. Een eigen domeinnaam en het weghalen van de platformreclame gebeurt bij de goedkopere pakketten. Eigen plugins en thema's installeren mag pas vanaf het zakelijke pakket, en op datzelfde niveau krijg je toegang tot de bestanden via SFTP en tot de database.

Daar zit de kern van de kostenvergelijking. Zodra je de vrijheid wilt die bij .org standaard is, zit je in de prijsklasse van fatsoenlijke beheerde hosting bij een andere partij.

Wat mag je bij elk van de twee

• Plugins. Zelf hosten: alles wat je wilt, ook eigen maatwerk. WordPress.com: alleen vanaf het zakelijke pakket.
• Thema's. Zelf hosten: elk thema, of een eigen thema laten bouwen. WordPress.com: kiezen uit de aangeboden lijst, uploaden pas vanaf het zakelijke pakket.
• Eigen code. Zelf hosten: PHP aanpassen, functies toevoegen, koppelingen bouwen. WordPress.com: op de lage pakketten niet.
• Reclame. Zelf hosten: je plaatst wat je wilt. WordPress.com: op het gratis pakket staat er reclame van het platform die jij niets oplevert.
• Je gegevens. Zelf hosten: alles staat op jouw server. WordPress.com: je kunt je berichten exporteren, en je inrichting neem je niet mee.

Wie is eigenaar van je site en je adres

Dit is het punt waar ik de meeste schade zie ontstaan, en het gaat bij beide varianten mis.

Je domeinnaam is het enige deel van je online aanwezigheid dat echt van jou kan zijn. Zorg dat een .nl-domein op naam van je eigen bedrijf staat in het register van SIDN, en niet op naam van je websitebouwer of van een dienst. Controleer dat in de openbare whois-gegevens van SIDN.

Bij WordPress.com kun je een domein laten registreren via het platform. Dat werkt, en het betekent dat je bij een vertrek een verhuistoken moet opvragen. Voor .nl gaat dat via een token dat je aanvraagt en doorgeeft aan je nieuwe partij. Bij domeinen als .com geldt daarnaast een blokkade van zestig dagen na registratie of na een wijziging van de houder; in die periode kun je niet verhuizen.

Regel dit voordat je iets bouwt, niet op het moment dat je weg wilt. Een domein dat op de verkeerde naam staat maakt een verhuizing van twee uur tot een kwestie van weken.

De AVG-kant van de keuze

Waar de gegevens van je bezoekers staan en wie erbij kan, is een keuze die je maakt op het moment dat je je platform kiest.

Automattic is een Amerikaans bedrijf, dus je bezoekersgegevens verlaten de Europese Unie. Sinds 10 juli 2023 is dat toegestaan op basis van een adequaatheidsbesluit, op voorwaarde dat de ontvanger deelneemt aan het EU-US Data Privacy Framework. Of dat zo is, staat in de openbare deelnemerslijst van het Amerikaanse ministerie van Handel. Kijk dat na, want die deelname is de bodem onder je hele verwerking.

Verder heb je bij elke partij die persoonsgegevens voor je verwerkt een verwerkersovereenkomst nodig. Dat geldt voor WordPress.com en net zo goed voor je Nederlandse hostingpartij. Vraag ernaar; een fatsoenlijke leverancier heeft hem klaarstaan.

Bij zelf hosten kies je zelf een partij met servers in Nederland of elders in de Europese Unie, wat de doorgiftevraag eenvoudig maakt. Je bent dan wel zelf verantwoordelijk voor wat je verder installeert. Een statistiekplugin of een lettertype dat van een Amerikaanse server komt, brengt de vraag alsnog binnen.

Wat de Nederlandse regels van je site verwachten

Een aantal verplichtingen ligt bij jou als eigenaar, ongeacht wie de server beheert. Bij een gehoste dienst kun je ze soms niet zelf invullen, en dat is een reden om vooraf te kijken.

Voor cookies en vergelijkbare technieken geldt artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet. Kort gezegd: alles wat op het apparaat van je bezoeker wordt gezet of daar wordt uitgelezen, vraagt toestemming, behalve wat strikt nodig is om te leveren wat hij komt halen. Meet- en advertentiescripts vallen daar dus buiten en horen te wachten op een ja. Op een pakket zonder plugins kun je zo'n keuzescherm niet zelf inbouwen.

Sinds 28 juni 2025 geldt de Europese toegankelijkheidswet voor onder meer webshops en online diensten aan consumenten. Die stelt eisen aan contrast, bediening met het toetsenbord en de manier waarop formuliervelden zijn benoemd. Kleine bedrijven met minder dan tien werknemers die diensten leveren, vallen buiten de dienstenverplichting. Zit je er wel onder, dan moet je aan je thema kunnen sleutelen, en dat kan alleen bij een eigen installatie of op het zakelijke pakket.

Verder horen je bedrijfsnaam, adres, KvK-nummer en btw-nummer vindbaar op je site te staan. Dat is een gewone informatieplicht voor wie online zaken doet en heeft niets met je platformkeuze te maken.

Beveiliging en back-ups

Bij WordPress.com is dit geregeld. De server wordt bijgehouden, updates worden gedraaid, en er staan back-ups klaar. Voor iemand zonder technische kennis is dat een reëel voordeel.

Bij zelf hosten is het jouw taak, en de meeste problemen die ik tegenkom komen uit dezelfde drie hoeken: een plugin die twee jaar niet is bijgewerkt, een beheerdersaccount met een zwak wachtwoord en zonder tweede stap, en een back-up waarvan niemand ooit heeft geprobeerd of hij terug te zetten is.

Een back-up die je nooit hebt teruggezet is geen back-up. Zet er één keer per jaar een terug op een testomgeving. Wat je verder moet regelen staat in het artikel over WordPress beveiligen.

Een SSL-certificaat is bij beide standaard. Bij .com zit het in de dienst, bij zelf hosten levert vrijwel elke hostingpartij een gratis certificaat dat zichzelf verlengt.

Wie helpt je als er iets stukgaat

Op het moment dat je site eruit ligt, is dit het verschil dat je voelt.

Bij WordPress.com bel of mail je de aanbieder. Er is één partij die verantwoordelijk is en die aan de knoppen kan. Op de betaalde pakketten krijg je daar ook echt iemand aan de lijn, in het Engels.

Bij zelf hosten is er geen centrale helpdesk voor WordPress. De software is gratis en er zit geen ondersteuning bij. Wat er wel is: je hostingpartij voor alles wat de server betreft, de maker van je thema of je plugin voor dat onderdeel, en een grote Nederlandse gemeenschap van bouwers en forums voor de rest.

Voor een ondernemer betekent dat één ding. Regel vooraf wie je belt en waarvoor, en leg dat vast. Anders sta je op een dinsdagochtend met een witte pagina te bedenken wie hier eigenlijk over gaat.

Meegroeien met je bezoek

Krijg je meer bezoekers of wordt je site zwaarder, dan loop je bij beide varianten tegen een grens aan. Alleen kun je er maar bij één iets aan doen.

Bij WordPress.com groei je binnen de pakketten die worden aangeboden. Wat daar niet in zit, kun je niet regelen, ook niet tegen betaling.

Bij zelf hosten kies je zelf. Van gedeelde hosting naar een eigen server, een snellere database, een caching-laag ervoor of een netwerk dat je bestanden verspreidt. Verhuizen naar een zwaardere partij kan op elk moment, want de site is van jou.

Voor de meeste kleine bedrijven speelt dit pas laat. De snelheidswinst zit bij een site van twintig pagina's vrijwel altijd in kleinere afbeeldingen en minder plugins, niet in een zwaardere server.

Wat verhuizen van .com naar .org echt kost

Het kan, en het is meer werk dan de exportknop suggereert. Reken op een dag voor een eenvoudige site, meer als er een webshop of ledenadministratie aan hangt.

Je berichten, pagina's, categorieën, tags, reacties en meestal ook je afbeeldingen komen mee. Dat gaat via een exportbestand dat je in je nieuwe installatie importeert.

Je thema en alle instellingen daarvan blijven achter, net als je menu's in exacte vorm, je formulieren, je abonnees, je statistieken en alles wat het platform voor je regelde. Dat bouw je opnieuw op.

De stap die het vaakst wordt vergeten is de adresstructuur. Krijgen je pagina's een ander webadres, zet dan een permanente doorverwijzing van oud naar nieuw. Doe je dat niet, dan verlies je de posities die je in Google had opgebouwd en krijgen bezoekers een foutmelding. Hoe zoekmachines dat oppikken staat in het artikel over indexering.

Controleer na de verhuizing je afbeeldingen, je interne links, je formulier en of de oude site nog online staat. Twee versies van dezelfde tekst op twee adressen is een probleem dat zichzelf niet oplost.

Andersom verhuizen, van .org naar .com

Dit komt minder vaak voor, en ik zie het wel gebeuren. Meestal bij iemand die het beheer echt niet meer wil doen en genoegen neemt met minder mogelijkheden.

Ook hier geldt: je inhoud gaat mee, je inrichting niet. Draai je maatwerk of plugins die op het gekozen pakket niet zijn toegestaan, dan valt dat deel gewoon weg.

In de praktijk is de vraag achter deze wens meestal niet "hoe kom ik bij WordPress.com" maar "hoe kom ik van het onderhoud af". Daar bestaat een tussenweg voor: beheerde WordPress-hosting bij een partij die de updates, de back-ups en de beveiliging voor je doet, terwijl de site technisch van jou blijft.

Wat de ruzie van 2024 liet zien

In september 2024 werd zichtbaar hoe de verhoudingen echt liggen, en dat is nuttige informatie bij deze keuze.

Automattic kreeg openlijk ruzie met hostingpartij WP Engine. Kort daarna werd WP Engine afgesloten van de servers van WordPress.org, waardoor sites bij die hoster geen plugin-updates meer binnenkregen. In oktober 2024 werd het beheer van de veelgebruikte plugin Advanced Custom Fields overgenomen en onder een andere naam voortgezet in het officiële register.

De les daaruit is tweeledig. WordPress.org is geen neutrale stichting maar wordt in de praktijk aangestuurd door één persoon. En het pluginregister is een dienst waarvan je afhankelijk bent zonder er iets over te zeggen te hebben.

Dat is geen reden om WordPress niet te gebruiken. Het is wel een reden om je back-ups zelf te hebben, om te weten welke plugins je gebruikt en om je site zo te bouwen dat hij niet omvalt als één leverancier wegvalt. De software zelf blijft onder de GPL beschikbaar, en dat is de echte bodem onder je investering.

Welke keuze past bij welk bedrijf

Heb je een persoonlijke blog of een verenigingssite van een paar pagina's, en wil je nooit aan techniek denken, dan is WordPress.com prima. Het werkt, het is veilig, en de beperkingen kom je niet tegen.

Werk je voor jezelf of heb je een klein bedrijf met een contactformulier, een dienstenpagina en het plan om gevonden te worden, dan raad ik zelf hosten aan. Die vrijheid heb je nodig zodra je iets wilt koppelen aan je agenda, je boekhouding of je nieuwsbrief.

Bij een webshop is er geen twijfel. Betaalmethoden, verzendregels en koppelingen met je voorraad en je boekhouding vragen allemaal plugins, dus dat wordt een eigen installatie. Welke opties er verder zijn staat in het artikel over e-commerceplatforms.

Heb je eigen ontwerpwensen, dan geldt hetzelfde. Paginabouwers als Beaver Builder en Elementor draaien alleen op een installatie waar je plugins mag zetten.

Waar je op let als je zelf gaat hosten

Kies een hostingpartij die de PHP-versie actueel houdt en waar je die zelf kunt omzetten. Een oude PHP-versie krijgt geen beveiligingsreparaties meer en is de stilste manier om een lek open te laten staan.

Zorg dat de dagelijkse back-up buiten de server staat en dat jij hem zelf kunt terugzetten zonder een ticket. Vraag ook of e-mail bij het pakket zit of apart draait; e-mail vanaf dezelfde server als je website bezorgt vaker problemen met aflevering.

Regel een vaste onderhoudsbeurt. Eén keer per maand updates draaien, daarna je belangrijkste pagina's en je formulier testen. Een kapot formulier geeft geen foutmelding, het wordt alleen rustig.

En houd je toegangsgegevens zelf. Het beheerdersaccount, het hostingaccount en de domeinregistratie horen op jouw naam te staan, ook als iemand anders het werk doet.

Veelgestelde vragen over WordPress.com en WordPress.org

Wat is het verschil tussen WordPress.com en WordPress.org?

WordPress.org is de gratis software die je zelf op je eigen hosting installeert en waarover je volledige zeggenschap hebt. WordPress.com is een betaalde dienst van het bedrijf Automattic dat die software voor je draait binnen de grenzen van je pakket.

De software eronder is dezelfde. Het verschil is wie de server beheert en wie bepaalt wat er wel en niet mag.

Is WordPress gratis?

De software van WordPress.org is gratis en dat blijft zo. Je betaalt voor de hosting, voor je domeinnaam en eventueel voor een thema, plugins en onderhoud.

Bij WordPress.com kun je gratis beginnen, met een adres op wordpress.com, reclame van het platform en geen eigen plugins. Alles wat je daarvan af wilt hebben zit in een betaald pakket.

Welke van de twee is het populairst?

De zelf geïnstalleerde variant, met afstand. Vrijwel elke zakelijke website die op WordPress draait, draait op een eigen installatie.

Dat komt doordat je bij een bedrijfssite bijna altijd iets wilt koppelen of aanpassen, en dat is precies wat de gehoste dienst beperkt.

Kan ik plugins installeren op WordPress.com?

Alleen vanaf het zakelijke pakket. Op het gratis pakket en de goedkopere betaalde pakketten kun je geen plugins toevoegen.

Een aantal functies waarvoor je bij een eigen installatie een plugin gebruikt, zit bij WordPress.com al ingebouwd. Zodra je iets specifieks nodig hebt, loop je tegen de grens aan.

Mag ik advertenties op mijn WordPress.com-site zetten?

Op het gratis pakket niet. Daar staan advertenties van het platform zelf op je pagina's, en de opbrengst daarvan is niet voor jou.

Op de betaalde pakketten kun je meedoen aan het advertentieprogramma van het platform en zelf iets verdienen. Wil je vrij zijn in wat je waar plaatst, dan is een eigen installatie de enige route.

Kan ik van WordPress.com naar WordPress.org verhuizen?

Ja. Je exporteert je inhoud, importeert die in je nieuwe installatie en zet je domein om.

Houd er rekening mee dat je thema-instellingen, je formulieren en je platformfuncties niet meekomen. Zet permanente doorverwijzingen van je oude naar je nieuwe adressen, anders raak je je posities in zoekmachines kwijt.

Wie is eigenaar van mijn inhoud bij WordPress.com?

Je teksten en foto's blijven van jou, en je kunt ze op elk moment exporteren. Wat je niet in eigendom hebt is de omgeving: de server, de software-instellingen en de functies die het platform aanbiedt.

Bij zelf hosten heb je beide. Daarom raad ik het bedrijven aan, ook als het meer werk is.

Is WordPress.com veiliger dan zelf hosten?

In de gemiddelde situatie wel, doordat updates en back-ups vanzelf gebeuren en je minder kunt installeren dat lek is.

Een goed onderhouden eigen installatie is net zo veilig. Het verschil zit in of iemand het onderhoud doet, niet in de software.

Heb ik technische kennis nodig voor WordPress.org?

Voor het installeren en het dagelijks gebruik niet. De installatie staat bij Nederlandse hosters in een paar klikken klaar en het schrijven van pagina's leer je in een middag.

Voor het onderhoud wel enige kennis, of iemand die het doet. Updates draaien, controleren of alles nog werkt en ingrijpen bij een storing is het deel waar mensen op vastlopen.

Wat kost een WordPress-website met eigen hosting?

De software is gratis. Je betaalt voor hosting, voor je domeinnaam en voor wat je verder kiest aan thema, plugins en onderhoud. Eenvoudige hosting kost een paar euro per maand, beheerde hosting aanzienlijk meer.

Vraag bij een offerte altijd wat er ná oplevering gebeurt: wie draait de updates, wie maakt de back-ups en wat kost een wijziging. Daar zit het echte prijsverschil, niet in het bouwen.

Kan ik mijn eigen domeinnaam gebruiken?

Bij zelf hosten altijd. Je registreert je domein waar je wilt en laat het naar je hosting wijzen.

Bij WordPress.com kan het vanaf de betaalde pakketten. Zet het domein op naam van je eigen bedrijf, zodat je het kunt meenemen als je ooit weggaat.

Wat is het verschil tussen WordPress.com en beheerde WordPress-hosting?

Bij beide neemt iemand anders het technische beheer over. Het verschil is dat beheerde hosting een gewone eigen installatie draait, waar je alle plugins, thema's en eigen code mag gebruiken.

Je houdt daar dus de vrijheid van .org met het gemak van .com, en je kunt op elk moment met je hele site naar een andere partij. Voor de meeste ondernemers is dat de verstandigste route.

Wordt WordPress zelf ooit betaald?

De software staat onder de GPL. Die licentie geeft iedereen het recht de code te gebruiken en door te geven, en dat recht kan niet met terugwerkende kracht worden ingetrokken.

Wat wel kan veranderen zijn de diensten eromheen: het pluginregister, de updateservers en de voorwaarden van commerciële partijen. Dat werd in 2024 zichtbaar en het is een reden om je back-ups zelf te hebben.